Global Surgery Amsterdam's new article in Dutch for the Dutch Surgical Magazine

Global Surgery Amsterdam's new article in Dutch for the Dutch Surgical Magazine

Schaarste in de traumazorg van lage- en middeninkomenslanden

A. Eleveld, arts Internationale Gezondheidszorg en Tropengeneeskunde

Toegang tot traumachirurgische zorg is in een groot deel van de wereld een schaars goed. Arts Internationale Gezondheidszorg en Tropengeneeskunde (AIGT) Anneloes Eleveld bespreekt mogelijke oplossingen voor dit probleem.

Doodsoorzaak nummer één voor jongeren tot 30 jaar wereldwijd is overlijden door een ongeval. En in sub-Sahara Afrika eist trauma meer levens dan tuberculose, malaria en HIV samen. Daarbij dragen inadequaat behandelde traumatische letsels significant bij aan de ziektelast, vanwege vaak levenslange functiebeperking. Sinds twee jaar ben ik werkzaam op de afdeling traumachirurgie van het Haydom Lutheran Hospital in Tanzania. Ik wil u meenemen naar Tanzania en vertellen waar Global Surgery Amsterdam (GSA) aan werkt.

Traumazorg in Tanzania Op de spoedeisende hulp zie ik een oudere vrouw die een week geleden is uitgegleden op haar erf. Ze heeft sindsdien pijn en kan niet meer lopen. Eén blik op haar been verraadt de diagnose: een gebroken heup. Waar je in Nederland in de heupstraat belandt, kun je vanuit hier voor een heupoperatie in theorie worden verwezen naar de hoofdstad op acht uur reizen. De praktijk is echter anders, want het is onbetaalbaar voor het overgrote deel van de patiënten in Noord-Tanzania. De beschikbare behandelopties? Zes tot acht weken opname met pintractie of terug naar huis met pijnstilling.

Global Surgery Amsterdam Een belangrijke reden voor mij om in Haydom te gaan werken was de mogelijkheid om met Global Surgery Amsterdam (GSA) onderzoek te kunnen opzetten naar het verbeteren van de traumazorg. GSA is een platform dat zich richt op verbetering van toegang tot chirurgische zorg wereldwijd door middel van projecten op het gebied van onderwijs, onderzoek en productontwikkeling. Het is opgericht door Nederlandse artsen met ervaring in landen met schaarste. De organisatie werkt samen met partners in onder andere Tanzania, Sierra Leone en Bangladesh.

Oplossingen voor schaarste Om tot oplossingen te komen is er ten eerste meer onderzoek nodig om het probleem beter in kaart te brengen. Met een lokale arts onderzoek ik voor zowel patiënten met heupfracturen als patiënten met open tibiafracturen de toegang tot zorg en de uitkomsten van de huidige behandeling in dit ziekenhuis. Dit is uitgegroeid tot twee promotieonderzoeken begeleid door professor Bloemers en professor Ritt aan het AUMC.

Een mogelijke oplossing voor patiënten met heupfracturen is de implementatie van de Dynamic Hip Screw (DHS). Bijna alle heupfracturen in Tanzania worden conservatief behandeld. Tractie is vaak de ‘beste’ mogelijkheid. Over de uitkomsten hiervan is nauwelijks iets bekend en, wellicht niet verrassend, onze eerste onderzoeksresultaten zijn wat betreft de langetermijnfunctie niet goed. Zoals u weet is de DHS een geaccepteerd implantaat voor de behandeling van heupfracturen. Door de lage kosten zou deze fixatie ook in ziekenhuizen met minder budget betaalbaar moeten kunnen zijn. Het gebruik blijft echter achterwege door gebrek aan ervaring en kennis over de mogelijkheden van het implantaat in deze setting. Samen met het Amsterdam Skills Centre, met traumachirurgen en met artsen in lage- en middeninkomenslanden zoeken we uit hoe de DHS als behandeling voor heupfracturen in landen met beperkte middelen breder beschikbaar kan worden.

Voor de open tibiafracturen kan de behandeling ook beter. Mijn collega Pim Bongers, AIGT en AIOS heelkunde, houdt zich binnen GSA bezig met de ontwikkeling van een betaalbare fixateur externe. Tijdens zijn werk in Sierra Leone viel hem op dat veel trauma-, orthopedische en plastische problemen met behulp van een fixateur adequaat behandeld konden worden. Indien juist gebruikt kan een fixateur externe de chirurgische zorg in een ziekenhuis in lage- en middeninkomenslanden sterk verbeteren. De Lancet Commission on Global Surgery 2030 onderstreept dit door tijdige en adequate behandeling van open fracturen als gevolg van trauma aan te wijzen als één van de drie essentiële chirurgische behandelingen waar 80% van de bevolking van elk land in 2030 toegang toe moet hebben. Momenteel is dit slechts 40%. De Rijcken-fixateur, in het verleden ontwikkeld door Jan Rijcken en Jos Vroemen, is een bestaand voorbeeld van iets dat al op kleine schaal wordt geproduceerd door de stichting Medic. Met een groep experts, onder andere van de TU in Delft, werkt GSA aan de ontwikkeling van een betaalbare en breed inzetbare fixateur-externe-set, die voldoet aan de internationale standaarden en wordt voorzien van innovatief onderwijsmateriaal.

Kansen voor Nederlandse chirurgen Het grootste deel van de wereldbevolking heeft geen toegang tot essentiële traumachirurgische zorg. Global Surgery Amsterdam probeert de toegang tot deze zorg te verbeteren middels onderzoek, onderwijs en productontwikkeling. Internationale en multidisciplinaire samenwerkingsverbanden zijn hierbij essentieel. De voorbeelden in dit artikel laten zien dat er kansen liggen voor Nederlandse chirurgen en AIGT om een belangrijke rol te spelen.

Bronnen

  1. World Health Organization. Global Health Estimates [Internet]. World Health Organization; 2018 [cited 2018 Oct 29]. Available from: http://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/en/
  2. Haagsma JA, Graetz N, Bolliger I, Naghavi M, Higashi H, Mullany EC, et al. The global burden of injury: Incidence, mortality, disability-adjusted life years and time trends from the global burden of disease study 2013. Inj Prev. 2016;22(1):3–18
  3. Meara JG, Leather AJM, Hagander L, Alkire BC, Alonso N, Ameh EA, et al. Global Surgery 2013: Evidence and solutions for achieving health, welfare, and economic development. Lancet. 2015;386(9993):569-624

Anneloes Eleveld wordt voor haar activiteiten in Haydom ondersteund door: Otto Kranendonk Fonds; Dokters van de Wereld; Stichting Tweega Medica; Stichting Artsen naar Ontwikkelingslanden; Global Surgery Amsterdam; Amsterdam UMC, afdelingen traumachirurgie en plastische chirurgie

Share: